به بهانه پروانه ای که بالاخره صادر شد ...
روز اولی که آقای ساداتیان برای انجام امور روابط عمومی فیلم به رنگ ارغوان به من زنگ زدند و به دفترشان رفتم ، فیلمنامه را دادند تا بخوانم . فردای آن روز به ایشان گفتم این فیلم ، مهمترین فیلم حاتمی کیا خواهد بود و می تواند یک سر و گردن بالاتر از آژانس شیشه ای باشد . فکر می کنم حدود بیست روز قبل از شروع فیلمبرداری بود . انتخاب و تست گریم بازیگران شروع شده بود و حمید فرخ نژاد در نقش بهزاد (مامور امنیتی) ، خزر معصومی در نقش ارغوان ( دختر شفق - بعنوان اولین تجربه بازیگری اش ) ، فرهاد قائمیان در نقش شفق ( عضو یکی از گروهکهای سیاسی ) و چند نفر دیگر قرار شد در نقش هایی که حاتمی کیا برایشان در نظر گرفته بود جلوی دوربین بروند .
فیلمبرداری شروع شد و به دنبال آن جنجال هایی که اصولا حاشیه های معمول فیلمهای حاتمی کیاست نیز آغاز شد ... با شروع فیلمبرداری طی گفتگویی با تهیه کننده و کارگردان به این نتیجه رسیدیم که این فیلم بر خلاف فیلمهای قبلی حاتمی کیا در سکوت خبری ساخته نشود . اما این بار بعضی از دوستان مطبوعاتی شیطنت هایی را شروع کردند که حاتمی کیا را دلخور کرد . در یکی از روزها حاتمی کیا به گروه تولید اعلام کرد برای سکانس فینال نیاز به هلی کوپتر دارد و خبر آن توسط یکی از عوامل گروه - که اخبار جنجالی هیجان زده اش می کرد- به مطبوعات رسید و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار نگرانی خود را از اینکه چرا به حاتمی کیا هلی کوپتر تعلق می گیرد و به داریوش مهرجویی نه ! با تیتر درشت ابراز کرد . این خبر ، نگرانی حاتمی کیا را تشدید کرد و نتیجه این شد که تا پایان فیلمبرداری هیچ خبری از تولید فیلم به مطبوعات درز نکند . من اما موافق نبودم ، چون می دانستم این امر امکان پذیر نخواهد بود ، چرا که مطمئن بودم همان دوستی که جزو عوامل فیلم بود کار خودش را خواهد کرد و ارتباطش را با دوستان مطبوعاتی حفظ خواهد نمود و همینطور هم شد ، یعنی چند روز بعد خبری که با خلاصه داستان فیلم همراه بود و فیلم را یک فیلم سیاسی – جاسوسی عنوان می کرد روی تلکس خبرگزاری ها قرار گرفت و نگرانی های حاتمی کیا و تهیه کننده را دو چندان کرد . و این جنجال ها تا پایان فیلمبرداری همچنان ادامه داشت .
پایان فیلمبرداری همزمان شد با برگزاری بیست و سومین جشنواره فیلم فجر و بحث داغ و جنجالی دیگری مبنی بر اینکه به رنگ ارغوان به دلیل سوژه اش می تواند یا نمی تواند اکران شود بالا گرفت ، تا جایی که در روزهای آغازین جشنواره حضور یا عدم حضور فیلم در بین فیلمهای منتخب به یکی از بحث های مهم جشنواره بدل شد و همان اوایل برگزاری جشنواره نامه ای در مطبوعات منتشر شد مبنی بر توقیف فیلم توسط وزارت اطلاعات ، که مانع از نمایش فیلم در جشنواره فیلم فجر شد . در پی انتشار این نامه ، حاتمی کیا نیز از فرط خستگی روحی جوابیه ای را ( خطاب به وزیر اطلاعات وقت ) به مطبوعات فرستاد با این مضمون که به عنوان پدر معنوی فیلم اصراری به اکران فیلم در جشنواره ندارد و بدین ترتیب فیلم به رنگ ارغوان که یکی از تکنیکی ترین فیلمهای حاتمی کیا تا به امروز محسوب می شود نیز به لیست فیلم های توقیفی اضافه شد . حتی در همان زمان خبرنگاران و اهالی مطبوعات نیز اقدام به امضای طوماری کردند و خواستار یک سانس نمایش فیلم در سینمای مطبوعات شدند ، اما با پاسخ منفی مدیران برگزاری جشنواره مواجه شدند ...
در همان ایام به درخواست سید جمال ساداتیان تهیه کننده فیلم ، به رنگ ارغوان در سینما کانون برای جمعی از دوستان وزارت اطلاعات به نمایش در آمد و پس از نمایش فیلم تا پاسی از شب جلسه ای در همان سالن برگزار گردید که در نتیجه– به گفته تهیه کننده – باعث توقیف قطعی فیلم شد .
همان اکران خصوصی فیلم در سینما کانون باعث شد تا من هم فیلم را روی پرده ببینم . راستش فیلم را کاملا دوست داشتم . طراحی صحنه و لباس بی نظیر فیلم توسط محسن شاه ابراهیمی ، فیلمبرداری و نورپردازی های بدون نقص حسن کریمی ، طراحی گریم عالی عبدالله اسکندری ، صداهای محشر فیلم ، امکانات کامل گروه تولید که به همت تهیه کننده فراهم شده بود و خصوصا بازی حمید فرخ نژاد ، خزر معصومی ( دوباره عنوان می کنم بعنوان اولین حضور حرفه ای جلوی دوربین فیلمبرداری ) ، فرهاد قائمیان و حتی رضا بابک – که در روزهای پایانی فیلمبرداری به جمع بازیگران فیلم اضافه شد و تنها در یک سکانس حضور دارد که عالی و بی نظیر از کار در آمده – تماشاچی را حیران می کند .
خوشحالم از اینکه به رنگ ارغوان بالاخره مجوز اکران گرفت – و نه پروانه نمایش ، چرا که خیلی پیش تر از اینها به گفته مسئولین وزارت ارشاد پروانه نمایش آن صادر شده بود – و خوشحالم از اینکه این فیلم می تواند روی پرده نقره ای برای علاقمندان سینما و خصوصا دوستداران سینمای خاص حاتمی کیا به نمایش عمومی در آید . و خوشحالی بعدی ام بابت این است که شاید اکران موفق این فیلم باعث شود تا حاتمی کیا به روزهای اوج خود باز گردد و این موفقیت ممکن است ساخت فیلم های محبوب دیگری را برای او و حتی علاقمندان فیلم هایش بهمراه داشته باشد .
افشین رضایی / روابط عمومی فیلم به رنگ ارغوان

